Многумина забележуваат дека кога се под притисок, замор или емоционална напнатост, желбата за слатко станува многу посилна.
Photo by Patrick Fore on Unsplash
Зад ова стојат неколку биолошки и психолошки процеси кои се случуваат во телото.
Стресот го зголемува кортизолот
Кога сме под стрес, телото произведува повеќе кортизол, хормон кој го подготвува организмот за реакција. Една од неговите улоги е да ја зголеми потребата за брза енергија. Слатката храна е најбрзиот начин телото да добие гликоза, па затоа мозокот почнува да испраќа сигнали дека ни треба нешто благо.
Шеќерот активира систем на награда во мозокот
Слатката храна го стимулира ослободувањето на допамин, невротрансмитер поврзан со задоволство и мотивација. Кога сме под стрес, мозокот бара нешто што брзо ќе го намали непријатното чувство. Шеќерот создава краткотрајно чувство на олеснување, па затоа мозокот го памети како „решение“.
Брз енергетски одговор
Под стрес телото троши повеќе енергија. Слатките намирници брзо го покачуваат нивото на шеќер во крвта, што создава моментално чувство на енергија. Проблемот е што по кратко време нивото на шеќер повторно паѓа, па повторно се појавува желба за благо.
Photo by Brooke Lark on Unsplash
Eмоционална утеха
Кај многу луѓе слатката храна има и психолошка улога. Од детството честопати се поврзува со награда, грижа или утеха. Поради тоа мозокот може да ја поврзе слатката храна со чувство на сигурност во моменти на емоционален притисок.
Недостаток на сон и замор
Стресот често го нарушува спиењето. Кога сме уморни, телото бара брза енергија и мозокот има посилна тенденција да избира висококалорична храна, особено слатки.
Што може да помогне?
Ова не значи дека треба целосно да се забрани слаткото. Но постојат неколку работи кои можат да ја намалат оваа потреба:
стабилни оброци со протеини и влакна
доволно сон
физичко движење, кое исто така го стимулира допаминот
препознавање на стресот пред да се претвори во автоматска потреба за храна
Кога телото бара слатко под стрес, тоа всушност сигнализира дека му треба енергија, смирување или кратка пауза. Разбирањето на оваа реакција помага подобро да се грижиме за сопствениот организам, наместо само да се обвинуваме за навиката.
