Сите познаваме барем една таква личност.
Photo by Towfiqu barbhuiya on Unsplash
Без разлика дали станува збор за кафе со пријатели, деловен состанок или семеен ручек, таа речиси секогаш доаѓа неколку минути подоцна. Често се извинува, ветува дека следниот пат ќе биде поинаку и навистина изгледа како да се труди. Но сценариото постојано се повторува.
На прв поглед, доцнењето лесно може да се протолкува како неодговорност или непочитување на туѓото време. Сепак, психолозите велат дека причините често се многу посложени.
Едно од најчестите објаснувања е феноменот познат како „временска слепост“. Станува збор за потешкотија во проценувањето колку време навистина е потребно за одредена активност. Луѓето со оваа карактеристика често искрено веруваат дека ќе се подготват за десет минути, ќе стигнат до дестинацијата за петнаесет и ќе пристигнат навреме. Во реалноста, секој чекор трае подолго отколку што претпоставиле.
Истражувањата покажуваат дека мозокот не го доживува времето на ист начин кај сите луѓе. Некои имаат многу развиено чувство за рокови и временски рамки, додека други се повеќе фокусирани на тековната активност отколку на часовникот. Токму затоа можат целосно да се внесат во една задача и да изгубат чувство за времето што поминува.
Психолозите посочуваат и дека хроничното доцнење понекогаш е поврзано со одредени особини на личноста. Луѓето кои се оптимисти често потценуваат колку време ќе им биде потребно за да завршат нешто. Тие веруваат дека сè ќе оди според планот и ретко пресметуваат можни доцнења, сообраќај или непредвидени ситуации.
Интересно е што доцнењето не секогаш е знак на лоша организација. Некои луѓе едноставно се обидуваат да направат премногу работи пред да излезат од дома. Наместо да тргнат веднаш, тие одлучуваат да одговорат на уште една порака, да завршат уште една обврска или да средат уште нешто. Секоја одлука одзема само неколку минути, но заедно создаваат значително задоцнување.
Експертите нагласуваат дека кај дел од луѓето хроничното доцнење може да биде поврзано и со состојби како анксиозност, АДХД или проблеми со извршните функции на мозокот, кои влијаат врз планирањето, организацијата и управувањето со времето. Сепак, добрата вест е дека навиката може да се промени. Психолозите советуваат луѓето кои често доцнат да почнат да пресметуваат повеќе време отколку што мислат дека им е потребно, да поставуваат потсетници и да си создадат навика да тргнуваат неколку минути порано.
Следниот пат кога некој ќе задоцни, можеби причината нема да биде недостаток на почит или грижа. Можно е едноставно неговиот мозок да го мери времето малку поинаку од вашиот.
