„Зборуе Радио Скопје, зборуе Радио Скопје. Драги слушатели, од салата на Собранието вршиме директен пренос на Второто заседание на Антифашистичкото собрание на народното ослободување на Македонија.“
На 28 декември 1944 година овие зборови првпат одекнале низ етерот од Скопје. Ги изговорил писателот, борец во Народноослободителната војна и подоцна прв директор на Радио Скопје, Владо Малески. Со директниот пренос од Второто заседание на АСНОМ започнала работата на Радио Скопје, а македонскиот збор за првпат бил емитуван преку радио од слободна Македонија.
Значењето на реченицата „Зборуе Радио Скопје“ токму одовде произлегува. Таа не била само најава на радио-станицата. Во една кратка реченица биле споени медиумот, градот и јазикот на кој требало да се обраќа новата радио публика. Радиото започнало со пренос на историски политички настан, но неговата улога многу брзо ќе стане поширока: да информира, образува, пренесува култура и музика и да создава препознатлив јавен говор.
Почетоците биле технички скромни. Преносот од АСНОМ бил реализиран со американски радиопредавател од типот SCR, со моќност од само 20 вати, приспособен за радио-пренос. Било станува збор за воена радиостаница на кратки бранови, а главен оператор бил Александар Грков, еден од пионерите на македонската радиотехника.
Првите години Радио Скопје работело со ограничени технички услови. Програмата во почетокот се емитувала во живо од две мали студија – спикерско и музичко. Во 1950 година почнале да се користат магнетофони, а до 1963 година бројот на студијата се зголемил на шест. Радиото постепено од експериментален проект прераснало во професионална медиумска институција.
Но историјата на Радио Скопје не ја раскажуваат само предавателите, студијата и технологијата. Ја раскажуваат и луѓето чии гласови со децении биле препознатливи во домовите.
Меѓу нив е Оливера Поппанкова, која во Радио Скопје започнала да работи во 1947 година и целиот свој професионален век го поминала како спикер. Таа припаѓала на првата генерација радио-спикери и подоцна била дел од школувањето на новите генерации. Нејзината работа покажува колку важна улога имал спикерот во ерата кога радиото било главниот електронски медиум во домовите.
Друг препознатлив глас била Бранка Станковска, која во Радио Скопје се вработила во 1948 година. Подоцна нејзината професионална кариера ќе биде поврзана и со телевизијата, но нејзиниот почеток бил зад микрофонот на радиото.
Тука е и гласот на Љупка Апостолова, која од 1960 година започнала професионално да работи како спикер, паралелно со својата музичка кариера. Таа била и вокална солистка, а подоцна работела со млади спикери, пренесувајќи им го знаењето за дикција, говор и работа пред микрофон.
Овие имиња се дел од една поширока генерација радио-професионалци која создавала стандарди за говор, јазик, дикција и новинарско известување во време кога радиото било централно место за информирање на јавноста.
Радио Скопје минувало и низ најтешките моменти на градот. По катастрофалниот земјотрес во Скопје на 26 јули 1963 година, зградата на Радиото била урната. Програмата, сепак, не запрела. Емитувањето продолжило од шатори и импровизирани простории. Историјата на радиото така се вкрстила со историјата на самиот град – и во моментот кога Скопје останал без голем дел од својата инфраструктура, радио-сигналот продолжил да стигнува до слушателите.
Само една година подоцна, во 1964 година, започнало и телевизиското емитување од Скопје. Радиото, кое две децении било единствениот електронски медиум од национално значење, станало дел од новата Радио-телевизија Скопје, а подоцна и од Македонската радио-телевизија.
Затоа „Зборуе Радио Скопје“ денес е повеќе од стара радио-најава. Тоа е реченица што означува еден историски почеток: моментот кога од Скопје започнал организиран радиопрограмски живот на македонски јазик во повоената држава.
Од еден микрофон во собраниската сала, преку скромниот предавател од 20 вати, до стотиците новинари, спикери, музички уредници, техничари и продуценти што подоцна ќе поминат низ Радиото, се создавала институција која со децении била присутна во секојдневието на генерации слушатели.
А зад сето тоа останува реченицата на Владо Малески: „Зборуе Радио Скопје.“
