Во време кога хроничниот стрес станува речиси нормализирана состојба, сè почесто се појавуваат едноставни „решенија“ што ветуваат брзо олеснување.
Photo by Lucas George Wendt
Едно од нив е тврдењето дека 1000 mg витамин Ц дневно може значително да го намали нивото на кортизол, особено кај жени кои подолг период се под стрес. Ова звучи привлечно, но бара внимателно разбирање и малку повеќе нијанси.
Кортизолот е хормон што телото го лачи како одговор на стрес. Во кратки периоди, тој е корисен и ни помага да се справиме со предизвици, но кога неговото ниво останува покачено долго време, може да доведе до замор, проблеми со спиењето, анксиозност, па дури и нарушувања во имунитетот и метаболизмот. Тука доаѓа интересот за витамин Ц, кој е познат по својата улога како антиоксиданс и поддржувач на имунолошкиот систем.
Истражувањата навистина покажуваат дека витаминот Ц може да има улога во регулацијата на стресот. Некои студии сугерираат дека луѓето со повисок внес на витамин Ц имаат побрзо враќање на нормалните нивоа на кортизол по стресни ситуации. Дополнително, витамин Ц учествува во процесите на синтеза на невротрансмитери, што значи дека индиректно може да влијае и на расположението и на начинот на кој телото реагира на притисок.
Сепак, тука е важно да бидеме прецизни. Тврдењето дека „1000 mg витамин Ц дневно ефективно го намалува кортизолот“ е поедноставување. Ефектот не е магичен, ниту универзален. Тој зависи од многу фактори: општата исхрана, нивото на хроничен стрес, квалитетот на сонот, хормоналната состојба и начинот на живот. Витаминот Ц може да биде поддршка, но не е решение сам по себе.
Исто така, високите дози не секогаш значат подобар ефект. Додека 1000 mg дневно се смета за безбедна доза за повеќето луѓе, прекумерниот внес може да предизвика дигестивни проблеми или да не донесе дополнителна корист. Телото има ограничена способност да апсорбира витамин Ц, а вишокот едноставно се исфрла.
Она што има повеќе смисла е да се гледа витаминот Ц како дел од поширока стратегија за справување со стрес. Тоа вклучува балансирана исхрана богата со свежо овошје и зеленчук (цитрусни плодови, пиперки, брокула), редовно движење, стабилен сон и, што често се игнорира, емоционална регулација и простор за одмор. Телото не реагира на една супстанца, туку на целокупниот начин на живеење.
Затоа, наместо да се потпираме на едноставни формули, корисно е да го разбереме контекстот. Витаминот Ц може да помогне, особено кај луѓе со зголемен стрес и дефицит во исхраната, но вистинската промена доаѓа кога се работи на повеќе нивоа истовремено. Стресот не се „гаси“ со една таблета, туку се регулира преку систем што му дава на телото чувство на стабилност и поддршка.
