На 18 август 1903 година во Крушево е роден Никола Мартиноски, еден од најзначајните македонски сликари и еден од основоположниците на современото македонско сликарство.
Со своето творештво тој оставил силен белег врз македонската уметност на XX век, а неговите дела и денес се меѓу најпрепознатливите во македонската ликовна уметност.
Мартиноски своето образование го започнал во Скопје, а потоа заминал во Романија, каде што во Букурешт студирал на Школата за убави уметности. По дипломирањето во 1927 година, продолжил да се усовршува во Париз, каде што имал можност непосредно да се запознае со европските модернистички и авангардни уметнички движења.
Престојот во Париз имал големо значење за неговиот понатамошен развој. Мартиноски ги прифатил влијанијата на модерната европска уметност, но постепено изградил сопствен ликовен израз, во кој современите уметнички тенденции се преплетуваат со мотиви и луѓе од неговата средина.
Во неговото творештво особено место имаат портретите и човечката фигура. Тој често ги сликал луѓето од секојдневниот живот – жени, деца, работници, стари лица и луѓе од сиромашните и маргинализирани средини. Неговите ликови не се идеализирани. Напротив, преку нивните лица и ставови Мартиноски го прикажувал времето во кое живеел и социјалната реалност што ја гледал околу себе.
Покрај портретите, значаен дел од неговиот опус го сочинуваат пејзажи, мртви природи и композиции со различни мотиви од македонскиот живот. Во различни периоди од своето творештво тој работел во различни стилови, но експресионистичкиот пристап останал еден од најпрепознатливите белези на неговото сликарство.
Мартиноски не бил само сликар. Тој имал значајна улога и во развојот на институционалниот и културниот живот во Македонија. По Втората светска војна бил активен во создавањето на новата македонска ликовна сцена, а во 1967 година бил избран за редовен член на Македонската академија на науките и уметностите.
Неговото творештво денес се чува во повеќе музејски и галериски збирки, а во неговиот роден град Крушево е отворена Галеријата „Никола Мартиноски“, во која се претставени делови од неговиот богат уметнички опус.
Никола Мартиноски починал на 7 февруари 1973 година во Скопје, но неговото влијание врз македонската уметност останало трајно. Неговите слики денес не се само сведоштво за еден уметнички период, туку и визуелен запис за луѓето, улиците и животот на Македонија во еден голем дел од XX век.
На неговиот роденден, 18 август, неговото творештво повторно потсетува дека уметноста може да го зачува времето на начин на кој тоа не може ниту една историска книга – преку човечкото лице.
