Св. Трифун и Св. Валентин, заедно, нè потсетуваат на нешто суштинско: дека љубовта и верата не се спротивности, туку сојузници. Без вера нема истрајност, а без љубов нема смисла. И лозата, и човекот, и односите поминуваат низ зими. Но ако се негуваат, пролетта секогаш доаѓа.
Photo by rikkia hughes on Unsplash
На 14 февруари, според православната традиција, се одбележува Св. Трифун – заштитникот на лозјата, виното и плодноста. Овој ден не е случаен во народниот календар. Тој доаѓа во период кога земјата сè уште е студена, лозјата се голи, а природата изгледа како да мирува. Но токму тогаш започнува првиот чекор кон новиот плод. Лозарите симболично ги закројуваат лозјата, ги полеваат со вино и се молат за здрава и бериќетна година. Тоа не е само земјоделски чин, туку длабоко симболичен ритуал на верување во животот што доаѓа.
Во традицијата, виното има посебно место. Тоа е резултат на време, трпение и грижа. Лозата не дава плод преку ноќ, исто како што ништо вредно во животот не се создава без вложување. Затоа Св. Трифун не се слави само како заштитник на лозарите, туку и како симбол на доверба во процесите што не можеме да ги забрзаме. Во свет што постојано нè тера да сакаме сè веднаш, овој празник нè потсетува дека вистинските нешта растат бавно.
Со Св. Трифун се поврзуваат и верувања за здравје, заштита и сила. Луѓето се молеле не само за добар род, туку и за телесна и духовна стабилност. Вербата тука не е апстрактна, туку практична, таа е верба дека трудот има смисла, дека природата слуша и дека човекот е дел од нешто поголемо од сопствените грижи. Таа вера не ветува лесен пат, но ветува континуитет. И токму тоа им давало сила на луѓето да продолжат, година по година.
Интересно е што истиот датум, 14 февруари, во западниот свет се одбележува како Св. Валентин, празник посветен на љубовта. Често се поставуваат како спротивставени, како да мора да се избере едното или другото. Но ако погледнеме подлабоко, и двата празника зборуваат за истата суштина. Љубовта, исто како лозата, бара нега. Таа не опстојува без внимание, без трпение и без спремност да се вложува и кога не е лесно.
Photo by Olga Solodilova on Unsplash
Љубовта што ја слави Св. Валентин не мора да биде само романтична. Таа може да биде љубов меѓу партнери, меѓу родители и деца, меѓу пријатели, но и љубов кон животот, кон работата, кон она што го градиме со години. Нема ништо лошо во тоа да се прослави љубовта во сите нејзини облици, без разлика од која традиција доаѓа. Напротив, тоа е знак на зрелост – да се препознае вредноста без да се прават вештачки поделби.
Затоа денес наздравете. Наздравете за здравје, за љубов и за сите процеси што бараат време.
