Националната установа „Струшки вечери на поезијата“ реагираше на изјавите на поранешниот министер за култура Зоран Љутков и информациите за предлогот институцијата да биде укината како самостојна установа и да биде припoена кон Центарот за култура во Струга.
Љутков, кој до неодамна беше министер за култура, во јавните настапи изјавил дека предлогот за ваквата реорганизација дошол од „двајцата директори“ на Струшките вечери на поезијата.
Од СВП категорично го демантираат тоа. Во реакцијата наведуваат дека никогаш, ниту во официјален документ ниту неформално, директор, претседател или член на Управниот одбор, раководител или друго официјално лице од институцијата не предложило нејзино укинување.
Од институцијата наведуваат дека не постои ниту официјално ниту неофицијално барање за укинување и бараат, доколку постои таков документ, порака или друга трага, тој да биде објавен.
Во реакцијата се посочува дека пред околу една година во хотел „Дрим“ во Струга се одржал неформален разговор за можностите за унапредување на работата на Струшките вечери и зајакнување на институциите од културата. Според СВП, во тој разговор било предложено вработените и одделенијата на Центарот за култура да се припојат кон Струшките вечери, со што СВП би станала рамковна институција со поголеми кадровски и организациски капацитети.
Во истиот контекст било разговарано и за враќање на зградата на Центарот за култура во Струга на СВП. Објектот бил изграден од 1967 до 1971 година за потребите на Струшките вечери и тогаш бил познат како „Дом на поезијата“. СВП во него било сместено до 1994/95 година, кога објектот му бил доделен на Центарот за култура „Браќа Миладиновци“, а седиштето на СВП било преместено во Спомен-домот на Браќата Миладиновци.
Во разговорите, според СВП, било предложено и создавање поширок културен комплекс околу Паркот на поезијата. Планот опфаќал административни простории на СВП, како и нова „Куќа на поезијата“ со Музеј на Струшките вечери, Меѓународна поетска библиотека и Архив на поезијата.
Од СВП наведуваат дека за предлогот на Министерството за култура за укинување на институцијата и нејзино припојување кон Центарот за култура не биле информирани до средбата со актуелниот министер за култура Седат Сулејмани на 10 август 2026 година.
Според реакцијата, ниту Управниот одбор на институцијата не бил консултиран за таков предлог. СВП наведува дека, доколку биле информирани, би доставиле официјално мислење до Министерството. Во меѓувреме, Владата не го прифатила предлогот на Министерството за култура, а од СВП ја поздравија и реакцијата на претседателката Гордана Сиљановска-Давкова, која е покровителка на институцијата.
Љутков, кој беше министер за култура во периодот пред промената на министерската функција, на 24 јуни годинава присуствуваше и говореше на отворањето на 65. издание на Струшките вечери на поезијата.
Фестивал со историја подолга од шест децении
Струшките вечери на поезијата се основани во 1961 година, а од 1966 година фестивалот има меѓународен карактер. Во текот на шест и пол децении во Струга гостувале илјадници поети, преведувачи, критичари и книжевници од целиот свет.
Највисокото фестивалско признание, „Златниот венец“, го добиле голем број од најзначајните светски поети.
Меѓу досегашните лауреати се Пабло Неруда, В. Х. Оден, Еугенио Монтале, Леополд Седар Сенгор, Мирослав Крлежа, Блаже Конески, Матеја Матевски, Јосиф Бродски, Ален Гинсберг, Тед Хјуз, Махмуд Дарвиш и Шејмус Хини.
Меѓу нив се и четворица добитници на Нобеловата награда за литература: Пабло Неруда, Еугенио Монтале, Јосиф Бродски и Шејмус Хини.
Струшките вечери традиционално се одржуваат на повеќе локации во Струга, а една од нив е Паркот на поезијата, каде што лауреатите засадуваат дрвја и оставаат трага од своето учество на фестивалот. Завршната поетска вечер „Мостови“ се одржува на мостот на реката Црн Дрим.
На 65. издание во 2026 година, „Златниот венец“ ѝ беше доделен на холандската поетеса Анеке Брасинга. Наградата „Браќа Миладиновци“ ја доби македонската поетеса Николина Андова Шопова, додека наградата „Мостови на Струга“, која се доделува во соработка со УНЕСКО, му припадна на британскиот поет Даниел Хиндс.
Во 2025 година „Златниот венец“ му беше доделен на словачкиот поет Иван Штрпка.
Струшките вечери на поезијата денес се една од најдолговечните и најпознати меѓународни поетски манифестации во регионот, со институционална традиција што трае повеќе од шест децении.
