Телевизиската серија „Источно од рајот“ повторно го врати романот на Џон Стајнбек во вниманието на пошироката публика.

Адаптацијата не е само ново раскажување на позната книжевна приказна, туку и повод повторно да се отвори прашањето што стои во нејзиното јадро: колку од она што сме го наследиле од семејството станува дел од нас, а колку можеме да промениме?
Серијата го пренесува светот на Стајнбек на екранот преку семејството Траск, неговите односи, ривалства и тајни, а особено преку Кети Ејмс, еден од најсложените ликови во приказната. Со Флоренс Пју во главната улога, новата адаптација повторно ја отвора границата меѓу доброто и злото и го поставува прашањето дали човекот е она што му е дадено или она што го прави со тоа што го носи во себе.
Зад оваа современа телевизиска приказна стои роман објавен во 1952 година, инспириран од една од најпознатите библиски приказни – онаа за Каин и Авел. Каин го убива својот брат поради љубомора и чувството дека Авел е повеќе сакан и прифатен. Стајнбек ја зема оваа приказна и ја пренесува низ повеќе генерации од семејството Траск. Браќата се натпреваруваат за љубов, внимание и признание, а старите конфликти се појавуваат повторно во нови односи.
Затоа „Источно од рајот“ не е само приказна за доброто и злото. Стајнбек се интересира за начинот на кој луѓето стануваат она што се. Семејството и детството оставаат траги врз нашите односи, врз начинот на кој ја доживуваме љубовта и врз тоа како реагираме кога се чувствуваме отфрлени или недоволно добри.
Во романот посебно место има зборот timshel, кој Стајнбек го поврзува со библиската приказна за Каин и го толкува како „можеш“. Во неговото читање, човекот има можност да избере како ќе постапи, дури и кога во себе носи гнев, љубомора, страв или болка.

Оваа идеја е особено важна за Кал, кој се плаши дека во себе носи нешто лошо и дека е предодреден да стане како луѓето пред него. Неговата борба е и борба со прашањето дали карактерот е нешто што ни е дадено однапред или нешто што го градиме низ сопствените избори.
Ова е и зошто серијата станува интересна за денешната публика. Таа не ја носи приказната само од книгата на екранот, туку ја враќа во разговорот за семејството, идентитетот и наследените обрасци. Ликовите што Стајнбек ги создал пред повеќе од седум децении повторно се гледаат низ современа перспектива, а нивните конфликти добиваат ново значење за публика која денес многу зборува за детството, семејните односи и начинот на кој одредени однесувања се пренесуваат од една генерација на друга.
Особено важна е улогата на Кети. Во романот таа е една од најмрачните фигури, но адаптацијата ѝ дава повеќе простор и ја прави централна за телевизиската приказна. Со тоа серијата отвора дополнително прашање: дали човекот што прави зло е едноставно „лош“ или зад неговите постапки постои приказна што треба да ја разбереме? Одговорот не е едноставен, а токму таа морална нејасност ја прави приказната интересна и денес.
Стајнбек не го негира влијанието на минатото. Тој само одбива да го изедначи влијанието со судбината. Она што сме го наследиле може да нè обликува, но не мора да ја одреди нашата следна одлука и тоа како ќе одлучиме да го живееме животот.
Не можеме да избереме во какво семејство ќе се родиме, ниту да го промениме детството. Но можеме да станеме свесни за обрасците што ги носиме и да решиме кои од нив заслужуваат да продолжат, а кои треба да завршат со нас.
Затоа и оваа серија е нов повод да се вратиме на една стара приказна и да го поставиме истото прашање во сопствениот живот:
Што ќе направиме со она што сме го наследиле?