Се бира најзелениот град во Европа - осум градови се борат за титулата, три од нив од Шпанија

Кој европски град најдобро покажува дека урбаниот живот и природата можат да одат заедно?

​​​​Гимараеш, Португалија, актуелен Европски зелен град

Photo by Miriam Pereira on Unsplash

Одговорот ќе го добиеме на 8 октомври, кога Европската комисија ќе ги прогласи победниците на European Green Capital и European Green Leaf Awards за 2028 година.

Од 27 градови што ги исполнувале условите, во финалето влегоа осум градови од пет европски земји. Пет од нив се натпреваруваат за титулата Европска зелена престолнина, додека три се финалисти во категоријата European Green Leaf, наменета за помали градови. 

За главната титула, European Green Capital 2028, во финалето се:

Аалборг, Данска – град кој се издвојува со интегриран пристап кон адаптацијата на климатските промени, учеството на граѓаните и добро развиен систем за управување со отпад.

Биелско-Бјала, Полска – град кој постигнал значителни резултати во намалувањето на емисиите, особено преку модернизација на системот за централно греење и мерки насочени кон зградите и енергетската ефикасност.

Кошице, Словачка – град со балансиран пристап кон различните области на одржливоста, со активно вклучување на граѓаните во климатските политики и мерки за поодговорно користење на водата.

Порто, Португалија – град кој особено се истакнува во управувањето со водата и адаптацијата кон климатските промени, преку обновување на екосистемите, зелена инфраструктура и решенија за задржување на дождовницата.

Порто, Португалија

Photo by Linda Gerbec on Unsplash

Сарагоса, Шпанија – град кој добил високи оценки за биодиверзитетот и зелената инфраструктура. Парковите, речните подрачја, мочуриштата и природните простори се поврзуваат во поширока мрежа која треба да помогне и во намалувањето на ризикот од поплави. 

Во категоријата Европски зелен лист 2028, за помали градови со меѓу 20.000 и 100.000 жители, финалисти се:

Бенидорм, Шпанија – особено интересен пример бидејќи станува збор за туристички град со висока густина на население. Од 2012 година јавните зелени површини се зголемиле од околу 350.000 на повеќе од 1,5 милиони квадратни метри, а денес 92 отсто од жителите живеат на помалку од 300 метри од јавна зелена површина.

Чиклана де ла Фронтера, Шпанија – град кој работи на намалување на емисиите и развива локални енергетски иницијативи, со активно вклучување на граѓаните во зелената транзиција.

Естареха, Португалија – третият финалист во категоријата Green Leaf, со фокус на одржлив урбан развој и мерки за подобрување на животната средина. 

Интересен детал е што три од осумте финалисти се од Шпанија – Сарагоса, Бенидорм и Чиклана де ла Фронтера. Тоа е најголем број финалисти од една земја во овогодишната завршница.

Сарагоса, Шпаниија

Photo by David Vives on Unsplash

Градовите биле оценувани според седум области: квалитет на воздухот, управување со водата, биодиверзитет и зелени површини, отпад и циркуларна економија, загадување од бучава, намалување на влијанието врз климатските промени и адаптација кон климатските промени. 

Победникот на European Green Capital 2028 ќе добие 600.000 евра за реализација на својата стратегија, додека секој град што ќе биде избран за European Green Leaf може да добие 200.000 евра за зелени проекти и активности.

Победниците ќе бидат прогласени на 8 октомври 2026 година во Гимараеш, Португалија, актуелниот Европски зелен главен град.

Зелен град, според овие европски критериуми, не е само град со многу дрвја и паркови. Тоа е град што размислува како да го намали загадувањето, да ја заштити природата, да управува со водата и отпадот и да ги заштити своите жители од сè почестите топлотни бранови, поплави и други последици од климатските промени.