Постојат намирници што ја надживеале историјата. Медот е една од нив.
Photo by Arwin Neil Baichoo on Unsplash
Илјадници години пред лабораториите да почнат да ги истражуваат неговите својства, древните цивилизации го сметале за нешто многу повеќе од обична храна. Тој бил симбол на здравје, долговечност и вечен живот, а во многу култури се принесувал како дар на боговите и се користел во најважните религиозни обреди.
Во античка Грција се верувало дека боговите на Олимп се хранат со амброзија и пијат нектар – митска храна и пијалак што им ја дарувале бесмртноста. Иако никој не знае што точно биле амброзијата и нектарот, многу историчари сметаат дека токму медот, поради својата сладост, реткост и хранлива вредност, бил една од инспирациите за овие легенди. Не е случајно што пчелите биле сметани за свети суштества, а медот за подарок од природата.
Во древниот Египет, медот бил вистинско богатство. Толку бил ценет што понекогаш се користел како средство за плаќање, а се принесувал и како дар во храмовите. Археолозите откриле садови со мед во гробниците на фараоните кои, и по повеќе од 3.000 години, останале зачувани. Поради малата содржина на вода, природната киселост и соединенијата што го спречуваат развојот на бактерии, медот е една од ретките намирници што може да остане употреблив со векови ако правилно се чува. За древните народи тоа било речиси чудо – доказ дека медот е храна која не ја победува времето.
И старите Римјани го ценеле медот како лек и како деликатес, додека таткото на медицината, Хипократ, го препорачувал за заздравување на рани, ублажување на кашлица и враќање на силата по болест. Во многу делови од светот медот бил првиот природен засладувач, но и еден од првите природни лекови што човекот ги користел.
Photo by Benyamin Bohlouli on Unsplash
Современата наука денес објаснува зошто медот со векови уживал толкава почит. Тој содржи природни шеќери кои брзо обезбедуваат енергија, но и антиоксиданси, ензими и растителни соединенија што можат да помогнат во заштитата на клетките од оксидативен стрес. Некои видови мед имаат и природно антибактериско дејство, поради што и денес се користат во медицината за третман на одредени видови рани.
Истражувањата покажуваат дека медот може да помогне и при смирување на кашлицата и болките во грлото, особено кај возрасни и деца постари од една година. Сепак, важно е да се знае дека мед не треба да им се дава на бебиња помлади од 12 месеци поради ризикот од ботулизам.
Иако е природен производ, медот не е чудотворен лек. Тој содржи шеќери и најдобро е да се консумира умерено, како дел од разновидна и урамнотежена исхрана. Но, она што го прави навистина посебен не е само неговиот вкус или хранлива вредност, туку приказната што ја носи.
Од храмовите на Египет до митологијата на античка Грција, од старите лекари до современите научници, медот останува една од ретките намирници што успешно ги спојува историјата, природата и науката. Можеби затоа, и по илјадници години, сè уште го нарекуваме течното злато на природата.
