Крис Дауни - архитектот кој ослепел, но почнал да го доживува просторот преку звук, допир и движење

Кога архитектот Крис Дауни го изгубил видот во 2008 година, по операција за отстранување тумор на мозокот, зад себе имал 20 години професионално искуство во архитектурата. Наместо да ја напушти професијата, почнал да ја преиспитува архитектурата од сосема поинаква перспектива.

Дауни почнал да го „чита“ просторот преку звукот, допирот и движењето. Звукот на неговиот стап, одекот во ходникот, промената на материјалот под нозете или начинот на кој звукот се менува под покрив станале информации за формата и границите на просторот. Како што самиот објаснува, тој не слуша подобро од порано – само почнал да забележува звуци на кои претходно не обрнувал внимание.

Но неговиот пристап не се сведува само на звукот. За да може да работи со архитектонски планови, Дауни користи печатач што создава релјефни, тактилни планови кои може да ги чита со допир. Идеите ги скицира и со восочни стапчиња директно врз плановите, создавајќи тридимензионално чувство за просторот.

Тој има работено на повеќе проекти поврзани со пристапноста, меѓу кои се објектот на Светилникот за слепи и слабовидни лица во Сан Франциско, Центарот за очни болести „Дјук“ и центарот за рехабилитација на лица со оштетен вид во Пало Алто. Работел и на големи јавни проекти, вклучувајќи го и транспортниот центар „Трансбеј“ во Сан Франциско.

Во 2013 година, Дауни одржал говор на ТЕД со наслов „Дизајнирајте имајќи ги предвид слепите“, во кој зборува за тоа како губењето на видот целосно го променило неговото разбирање на архитектурата и градскиот простор.

Наместо архитектурата да ја гледа само како нешто визуелно, тој почнал да размислува за тоа како човекот го чувствува просторот со целото тело.

Добро поставените текстури, јасните звучни сигнали, различните акустични средини и интуитивното движење низ просторот можат да им помогнат на слепите и слабовидните лица полесно да се снаоѓаат. Но, истите принципи можат да го направат градот попријатен и за луѓето кои гледаат.

Ова е една од најинтересните лекции од работата на Дауни - пристапноста не мора да значи само рампи, лифтови и Брајова азбука. Таа може да значи и архитектура која размислува за звукот, допирот, ориентацијата и начинот на кој телото се движи низ просторот.