Многу луѓе велат: „Психички сум добро, ама телото ми е постојано напнато.“
Photo by Francisco Moreno on Unsplash
Не можат да заспијат, имаат стегната вилица, главоболки, болка во рамената или забрзано срцебиење без очигледна причина. Постојаниот замор кој не поминува ниту после одмор е дел од сето ова.
Луѓето често не разбираат зошто е тоа така. Затоа што во умот чувствуваат дека „веќе го надминале“ тоа што ги повредило или оптоварило. Но телото не функционира како умот.
Од невронаучна и психолошка перспектива, стресот не е само мисла — тој е физиолошка состојба. Секојпат кога сме под притисок, во страв, во постојана грижа или емоционална напнатост, телото влегува во состојба на мобилизација: срцето чука побрзо, мускулите се стегаат, дишењето станува плитко, се ослободуваат стрес хормони како кортизол и адреналин. Тоа е природен механизам за преживување.
Проблемот е што кога стресот трае долго, телото може да остане во таа состојба и откако „опасноста“ формално ќе помине. Умот можеби интелектуално разбира дека нешто е завршено. Но нервниот систем сè уште не се чувствува безбедно.
Затоа луѓето понекогаш реагираат прекумерно на мали ситуации, се чувствуваат постојано „на раб“, или не умеат вистински да се опуштат дури ни кога нема причина за стрес. Телото не реагира на логика — реагира на тоа што е научено да очекува.
Истражувањата за траума и хроничен стрес сè повеќе покажуваат дека нервниот систем „учи“ од искуствата. Ако долго време сме живееле во притисок, хаос, непредвидливост или емоционална несигурност, телото може да ја прифати напнатоста како нормална состојба. И тогаш мирот не ни изгледа природен — туку чуден.
Затоа лечењето не е секогаш само во „разбирање“ на проблемот.
Не е доволно само умот да сфати дека нешто поминало.
И телото мора да научи дека сега е безбедно.
Токму затоа регулацијата на нервниот систем станува толку важна: длабоко дишење, движење, сон, терапија, допир, природа, безбедни односи, тишина — сето тоа му помага на телото полека да излезе од состојба на постојан аларм.
Затоа ако чувствувате дека телото ви е уморно, стегнато или напнато иако „немате причина“ — можеби не претерувате.
Можеби вашето тело само сè уште носи нешто што умот одамна се обидува да го остави зад себе.
