Кога сме вознемирени, исплашени или под силен притисок, телото често реагира пред воопшто да успееме да сфатиме што ни се случува.
Photo by Sies Kranen on Unsplash
Срцето забрзува, мускулите се стегаат, вниманието се стеснува, а дишењето станува побрзо и поплитко. Тоа е нормална реакција на стрес. Телото се подготвува за нешто што го доживува како закана.
Проблемот е што денешните закани најчесто не се нешто од кое треба физички да побегнеме. Тоа може да биде непријатен разговор, порака на која не знаеме како да одговориме, работа што доцни, финансиски проблем, неизвесност или едноставно премногу работи што ни се случуваат одеднаш.
Телото сепак реагира како да мора веднаш да направи нешто.
Токму тука дишењето може да биде корисно. Не затоа што со неколку вдишувања можеме магично да ги решиме проблемите, туку затоа што дишењето е една од ретките автоматски функции на телото што можеме свесно да ја промениме. Со забавување на ритамот на дишење можеме да влијаеме врз автономниот нервен систем и врз начинот на кој телото ја регулира реакцијата на стрес. Истражувањата на бавното дишење покажуваат промени во варијабилноста на срцевиот ритам и активноста поврзана со парасимпатичкиот нервен систем, кој учествува во состојбите на одмор и опоравување.
Една едноставна техника можете да ја направите за само неколку минути.
Седнете удобно и не го форсирајте здивот.
Вдишете низ носот околу 4 секунди.
Потоа издишете полека околу 6 секунди.
Повторете го ова 5 до 10 пати.
Најважниот дел не е да вдишете што е можно подлабоко. Напротив, не треба да се напрегате. Целта е дишењето постепено да стане побавно и поудобно, со издишување кое трае малку подолго од вдишувањето.
Зошто токму ова?
Кога дишеме бавно, дишењето и срцевиот ритам почнуваат посилно да се усогласуваат. Кај многу луѓе, бавното дишење околу шест вдишувања во минута е поврзано со зголемена варијабилност на срцевиот ритам, што е еден од физиолошките показатели што се користат за следење на автономната регулација.
Но постои и психолошкиот дел.
Кога намерно го забавувате дишењето, вниманието го пренасочувате од бескрајното размислување кон нешто што се случува во телото токму сега. Наместо повторно да го премотувате разговорот од вчера или да замислувате што може да се случи утре, неколку моменти следите нешто многу конкретно: вдишување, издишување, па повторно вдишување.
Тоа не го решава проблемот. Но може да ви помогне прво да излезете од состојбата во која проблемот изгледа итен, огромен и нерешлив. Затоа, следниот пат кога ќе почувствувате дека сте преплавени, не мора веднаш да барате решение.
Седнете.
Опуштете ги рамениците.
Вдишете четири секунди.
Издишете шест.
И повторете.
Потоа повторно погледнете ја истата ситуација. Можеби проблемот сè уште ќе биде таму. Но можеби повеќе нема да мора да го решавате од состојба на внатрешна тревога.
Понекогаш првата работа што треба да ја смириме не е животот околу нас, туку реакцијата на нашето тело кон него.
