Нашето варење не е само процес на преработка на храната, тоа е темел на здравјето.
Photo by Andres Ayrton
Се вели дека „сите болести почнуваат во цревата“, и оваа стара хипократова мисла денес ја потврдуваат модерните научни истражувања. Варијабилноста и здравиот состав на цревната микробиота (милијардите добри бактерии кои живеат во нашите црева) директно влијаат на имунитетот, расположението, хормоните и дури и мозочната функција. Студија објавена во Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology потврдува дека нарушувањето на цревната флора (дисбиоза) е поврзано со состојби како автоимуни болести, анксиозност, депресија и дебелина.
Прв чекор кон подобро варење е свесното јадење. Брзото голтање, јадењето пред екран и недоволното џвакање ја оптоваруваат дигестивната функција. Едноставен, но моќен совет е: џвакај ја секоја залак барем 20–30 пати пред да ја голташ. Ова ја олеснува работата на желудникот и цревата, и овозможува подобра апсорпција на нутриентите. Исто така, вреди да се внимава на сигналите за глад и ситост, треба да знаеме дека претерувањето, дури и со здрава храна, може да создаде воспалителен одговор.
Исхраната богата со растителни влакна (од зеленчук, овошје, интегрални житарки, семиња) го храни добриот бактеријален состав во цревата. Ферментираните производи како кисела зелка, кефир, комбуха и јогурт се природни пробиотици кои го зголемуваат имунитетот и го подобруваат варењето. Од друга страна, шеќерот, алкохолот и преработените производи ја поттикнуваат пролиферацијата на „лошите“ бактерии и ја нарушуваат рамнотежата.
Водата е често запоставена, а е клучна за варењето. Недоволното внесување течности може да доведе до запек и општа дигестивна летаргија. Препорачаниот дневен внес е 30 мл по килограм телесна тежина, а уште повеќе во топлите денови или при физичка активност. Чајот од нане, ѓумбир и камилица се природни средства кои го смируваат желудникот и го поттикнуваат варењето.
Стресот е еден од најголемите непријатели на здравото варење. Кога сме во „бори се или бегај“ состојба, дигестивниот систем практично се гаси. Хроничниот стрес може да доведе до синдром на нервозни црева (IBS), надуеност, болки во стомакот и дури и воспалителни болести на цревата. Затоа, техники како медитација, јога и длабоко дишење не се само за умот, туку и за стомакот.
Конечно, важно е да обрнеме внимание на личните реакции. Секоја личност има различна толеранција на храна, на пример некои луѓе имаат чувствителност на глутен, други на лактоза или одредени адитиви. Водење дневник за исхрана може да помогне во идентификација на овие чувствителности и полесно планирање на оброци кои го поддржуваат дигестивното здравје. Цревата се како градина: бараат внимание, трпение и грижа, но кога се негуваат правилно, тие возвраќаат со виталност и долгорочно здравје.
