Анксиозноста и телото: Како стресот ни ги троши резервите?

Анксиозноста не е само ментална или емоционална состојба, таа длабоко го вклучува телото.

Photo by Andrea Piacquadiо

Кога сме анксиозни, телото реагира како да е под закана: срцето забрзува, мускулите се стегаат, дишењето станува плитко, а дигестивниот систем се забавува. Оваа реакција, позната како „бори се или бегај“, е корисна кога постои реална опасност. Но кога стресот е хроничен, телото постојано троши енергија за да се брани, дури и кога не постои вистинска надворешна опасност. Тоа води кон исцрпување на хормонските и невролошките резерви и ослабување на целокупното здравје.

Хроничниот стрес го активира хипоталамусно-хипофизно-адреналниот (HPA) систем и го зголемува нивото на кортизол — хормонот на стресот. Иако кортизолот е неопходен за краткорочен одговор, негово продолжено присуство ја потиснува функцијата на тироидната жлезда, го зголемува крвниот притисок и го нарушува шеќерот во крвта. Истражувања објавени во Biological Psychiatry покажуваат дека луѓето со хронична анксиозност имаат покачени нивоа на кортизол во текот на целиот ден, што ги прави подложни на воспалителни состојби, намален имунитет и дури и автоимуни болести.

Мозокот, исто така, претрпува последици. Анксиозноста ја зголемува активноста на амигдалата (центарот за страв) и ја намалува функционалноста на префронталниот кортекс, делот задолжен за рационално размислување и донесување одлуки. Ова значи дека со време, анксиозноста станува самоподдржувачки циклус: мозокот сè потешко ја регулира, телото сè повеќе страда. Според National Institute of Mental Health, анксиозноста е најчестото ментално нарушување во светот, но истовремено и најнепрепознаено во физичките симптоми.

Анксиозноста често се манифестира преку симптоми како несоница, подуеност, забрзано срцебиење, хроничен замор, болки во мускулите, па дури и кожни реакции. Во овие моменти, многумина се чувствуваат „лудо“, но вистината е дека телото зборува она што умот нема зборови да го искаже. Затоа, телесната свесност, преку техники како јога, соматска терапија или прогресивна мускулна релаксација, може да помогне во процесот на смирување и враќање на контрола.

Photo by MART PRODUCTION

Во поддршката на телото под стрес, голема улога имаат и нутриенти како магнезиум, Б-комплекс витамини, омега-3 масни киселини и аминокиселината Л-теанин. Недостатокот на магнезиум, на пример, е често присутен кај анксиозни лица и може да ги засили симптомите. 

Најважно е да знаете дека анксиозноста не е личен неуспех, таа е биолошки и психолошки одговор на непостојани, често непредвидливи околности. Грижата за телото е клучен дел од справувањето со неа. Со правилна исхрана, движење, поддршка и време, телото може повторно да се „ресетира“. И токму преку телото, често ќе најдеме врата до мирот што го бараме. Не се работи само за „смирување“, туку за повторно поврзување со себе — целосно, нежно и со почит.